Article Sidebar
Main Article Content
Abstrakti
Teksti i mëposhtëm është pjesë e një promemorieje që Ismail Qemal bej Vlora i ka dërguar italianit Ricciotti Garibaldi. Promemoria nuk ka datë, ndoshta ajo ka qenë shoqëruar me ndonjë tekst tjetër, por nga përmbajtja e saj kupton se ajo është shkruar në vitin 1903. Pjesë të kësaj promemorieje Ismail Qemali i publikoi në një intervistë për gazetën italiane «Il Giornale d’Italia» dhënë Vittorio Vettorit më 16 gusht 1903. Në fillim të promemories, në paragrafin e tretë të saj, duke iu referuar vitit 1878, kohë kur u mbajt Kongresi i Berlinit, I. Qemali shënon «historia e 25 viteve të fundit». Pak rreshta më tutje kur ai flet për vitin 1880, shënon «shqiptarët dhe popullsia e tyre shpresuan për 23 vjet rresht». Të dyja shënimet e mësipërme e bëjnë të sigurt vitin e hartimit të promemories.
Ismail Qemali krijoi lidhje me R. Garibaldin, të cilat i ruajti deri në fund të jetës së tij. Teksti i promemories është shkruar në frëngjisht, në 12 faqe format A4, është shtypur me makinë shkrimi dhe vende-vende ka shënime me dorë, nga vetë Ismail Qemali. Dokumenti është gjetur me shumë vështirësi pasi nuk është i kataloguar veçmas. Një ndihmesë të vyer në gjetjen e tij dha përgjegjësi i Arkivit z. Fabrizio Alberti. Promemorja ruhet në Museo Centrale del Risorgimento (MCRR), në: «Carte Ricciotti Garibaldi», të grupuara në: «Carte varie riguardi i soccorsi all’Albania, 1902-1905, MCEE ms. 1052 (165)». Nga frëngjishtja është përkthyer nga Thomas Frashëri dhe është redaktuar nga Darling Vlora. Sqarimet në dokument janë bërë nga Ledia Dushku.